ในปี 1947 จอห์น ฟอร์บส์ แนช จูเนียร์ (รัสเซลล์ โครว์) เข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยพริ้นซ์ตัน เพื่อศึกษาด้านคณิตศาสตร์ อัจฉริยะผู้ลึกลับจากเวสท์เวอร์จิเนียผู้นี้ ไม่ได้มาจากโรงเรียนเตรียมชื่อดัง หรือมีเงินทองมากมายที่จะพาเขาเข้ามหาวิทยาลัยระดับไอวี่ลีก มีเพียงอาจารย์ผู้ทรงเกียรติที่สุดแห่งพริ้นซ์ตันเท่านั้น ที่เห็นว่าเขาสมควรเรียนที่นั่นที่สุด

ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะปรับตัวทั้งแนชและพริ้นซ์ตัน การเข้าสังคมและการเข้าห้องเรียนต่างก็ไม่มีความหมายสำหรับเขา เขามุ่งมั่นเพียงสิ่งเดียว คือการค้นพบความคิดทฤษฏีใหม่ๆ เป็นคนแรก

แผนกคณิตศาสตร์ของมหาวิทยาลัยพริ้นซ์ตันมีการแข่งขันกันอย่างดุเดือด และเพื่อนร่วมชั้นเรียนของแนชอยากจะเห็นเขาล้มเหลว แต่พวกเขาก็ยังแสร้งทำดีกับเขา และยุยงส่งให้เขาทำเพื่อความสำเร็จ

คืนหนึ่งเขาออกไปเที่ยวบาร์กับพวกเพื่อนๆ การที่เพื่อนๆ พยายามจีบสาวสวยผมบลอนด์คนหนึ่ง ได้สะดุดความสนใจของเขาเมื่อแนชเฝ้าดูการชิงดีชิงเด่นของเพื่อนๆ สมมุติฐานที่อยู่ในหัวเขามาตลอดก็ระเบิดเป็นข้อสรุปที่ชัดเจน คำตอบของเขาเรื่องทฤษฎีเกม หรือคณิตศาสตร์เกี่ยวกับการแข่งขัน ได้ปฏิเสธทฤษฎีของ อดัม สมิธ ผู้เป็นบิดาของเศรษฐศาสตร์ยุคใหม่โดยสิ้นเชิง ทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับมานานหนึ่งร้อยห้าสิบปีกลับล้าสมัยไปในทันที และชีวิตของแนชก็เปลี่ยนแปลงไปชั่วนิรันดร์

ต่อมา แนชได้ตำแหน่งวิจัยและสอนที่ MIT ที่เขาปรารถนามาก แต่เขาก็ยังไม่พอใจ วิทยาศาสตร์มีบทบาทอย่างยิ่งในการทำให้อเมริกาชนะสงครามโลกครั้งที่สอง และบัดนี้เมื่อสงครามเย็นประทุขึ้น แนชก็ใฝ่ฝันที่จะมีบทบาทในความขัดแย้งใหม่นี้ ความปรารถนาของเขาได้รับการตอบสนองเมื่อ วิลเลียม พาร์เชอร์ (เอ๊ด ฮาร์ริส) ผู้ลึกลับรับเขาเข้ามาทำงานลับสุดยอด ในการถอดรหัสลับของฝ่ายศัตรู

แนชทุ่มเทตนเองให้กับความพยายามนี้ ขณะที่ยังคงทำงานของเขาที่ MIT ต่อไป และที่นั่นอีกเหมือนกันที่เขาได้รับการท้าทายใหม่โดย อลิเซีย ลาร์ด (เจนนิเฟอร์ คอนเนลลี) ผู้งดงามและหลักแหลม นักศึกษาวิชาฟิสิกส์ ที่แนะนำให้แนชรู้จักแนวคิดที่เขาไม่เคยพิจารณาอย่างจริงจังมาก่อน นั่นคือ ความรัก

แนชกับอลิเซียแต่งงานกัน โดยที่เขาไม่สามารถเปิดเผยโครงการอันตรายที่เขาทำให้กับ วิลเลียม พาร์เชอร์ ได้ ตัวงานและการที่ต้องปิดบัง ตลอดจนความอันตรายเริ่มส่งผล แนชทำลับๆ ล่อๆ ประสาทหลอน และในที่สุดเขาหลงเข้าไปอยู่ในโลกจอมปลอม ผลการวินิจฉัยบอกว่าเขามีความผิดปกติทางจิตโดยมีบุคลิกภาพที่แปลกแยกออกไปจากโลกแห่งความจริง

อลิเซียต้องเจ็บปวดกับสภาพอาการของสามี เธอต่อสู้ภายใต้ความเครียดของอัจฉริยะเพี้ยนผู้เป็นที่รัก ความรักอันหวานชื่นของทั้งสองอันตรธานไป และดูเหมือนว่าทุกวันจะมีเรื่องเลวร้ายใหม่ๆ เกิดขึ้น แต่อลิเซียยังคงมองชายที่มีเสน่ห์ที่เธอตกหลุมรัก และสิ่งนี้ทำให้เธอยอมเสียสละเพื่อเขา แนชได้รับแรงบันดาลใจจากความรักและความศรัทธาของเธอ ที่จะต่อสู้โรคร้ายที่ผู้คนคิดว่ารักษาไม่หาย และมีแต่จะแย่ลง

แนชผู้อ่อนน้อมคนนี้มีเป้าหมายที่ธรรมดามากขึ้น แต่กลับยากที่จะกระทำให้สำเร็จ เขายังคงถูกความรู้สึกร้ายๆ หลอกหลอน ความต้องการเรื่องทฤษฎีคณิตศาสตร์ก็ยังคงทำให้เขามึนๆ เขาตั้งใจที่จะค้นหาความปกติในแบบฉบับของเขาเอง ด้วยความตั้งใจอันแรงกล้า เขาทำงานของเขาต่อไป และในปี 1994 เขาได้รับรางวัลโนเบล ในขณะนั้นงานอันกระจ่างของเขาในเรื่องทฤษฎีความสมดุลย์ระบบ กลายเป็นความคิดที่มีอิทธิพลมากที่สุดในทศวรรษที่ 20 และได้เป็นรากฐานของเศรษฐศาสตร์แผนใหม่ แนชเองก็กลายเป็นชายที่มีจิตใจและความคิดที่งดงาม

ภาพยนตร์เรื่อง A Beautiful Mind ของอิมเมจิน เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ เป็นการอำนวยการสร้างร่วมกันของ ยูนิเวอร์แซล พิคเจอร์ส และดรีมเวอร์คส์ พิคเจอร์ส กำกับโดย รอน โฮวาร์ด อำนวยการสร้างโดย ไบรอัน เกรเซอร์ และเขียนบทโดย อคิวา โกลด์สแมน