ลาก่อน ”ป้าจุด“ ยาโยอิ คุซามะ เสียชีวิตแล้วในวัย 97 ปี

Yayoi Kusama ศิลปินญี่ปุ่นเจ้าของลายจุดอันเป็นเอกลักษณ์ที่คนไทยเรียกติดปากว่า ”ป้าจุด“ เสียชีวิตแล้ว ที่โรงพยาบาลในโตเกียว ตามการยืนยันจากสตูดิโอของเธอ

เกิดปี 1929 ที่มัตสึโมโตะ ญี่ปุ่น เธอคือหนึ่งในศิลปินร่วมสมัยที่โด่งดังและขายผลงานได้มากที่สุดในโลก ซึ่งเธอย้ายไปนิวยอร์กตั้งแต่ปี 1957 ก่อนกลับมาใช้ชีวิตในสถานพยาบาลด้านสุขภาพจิตที่โตเกียวตั้งแต่ปี 1977 และยังคงสร้างงานศิลปะอย่างต่อเนื่องนานหลายสิบปี

ทำไมต้องเป็น ”ลายจุด“?

จุดของ Yayoi Kusama ไม่ใช่แค่ลายกราฟิกสวย ๆ แต่มาจากประสบการณ์ส่วนตัวที่หนักหน่วง คุซามะมีอาการประสาทหลอนทางสายตาตั้งแต่เด็ก เคยจ้องลายดอกไม้บนผ้าปูโต๊ะจนเห็นลวดลายแผ่ปกคลุมทั่วห้อง ทั่วร่างกาย และทั่วจักรวาล เธอเรียกแนวคิดนี้ว่า ”self-obliteration“ หรือการลบล้างตัวตน มองว่าจุดที่ซ้ำไม่รู้จบคือวิธีสลายตัวตนให้ละลายรวมเป็นหนึ่งกับจักรวาลอันไร้ขอบเขต

พูดง่าย ๆ การวาดจุดซ้ำ ๆ คือ ”การบำบัดตัวเอง“ ที่เธอใช้รับมือกับความหวาดกลัวตั้งแต่เด็ก เธอเคยบอกว่าถ้าไม่ได้วาดภาพ อาจไม่รอดมาถึงวันนี้

สเปซที่ Yayoi Kusama ทิ้งไว้ให้โลกใบนี้

- Infinity Mirror Rooms หรือห้องกระจกไร้สิ้นสุดที่กลายเป็นต้นแบบของ ”immersive art“ ยุคใหม่ ดึงคนต่อคิวเป็นชั่วโมงในทุกเมืองที่จัดแสดง ตั้งแต่ Tate Modern, The Broad ไปจนถึง Hirshhorn Museum

- ฟักทองลายจุดยักษ์ ไอคอนที่กลายเป็นแลนด์มาร์กถ่ายรูปของคนทั้งโลก ไม่ว่าจะที่เกาะนาโอชิมะ หรือพิพิธภัณฑ์ไหนก็ตาม

- คอลแลบข้ามวงการ ตั้งแต่ Louis Vuitton, Lancôme ไปจนถึงเคสมือถือ พิสูจน์ว่าศิลปะร่วมสมัยไปไกลกว่ากำแพงแกลเลอรีได้จริง

- Yayoi Kusama Museum มีพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวที่เปิดในโตเกียวปี 2017 กลายเป็นสถานที่แสวงบุญของคนรักศิลปะทั่วโลก

สรุปคือ Yayoi Kusama ไม่ได้ทิ้งไว้แค่ลายจุด แต่ทิ้งไว้ทั้งวิธีมองโลก วิธีเปลี่ยนความเจ็บปวดให้เป็นงานศิลป์ และพื้นที่ให้ศิลปินรุ่นหลังกล้าเป็นตัวเอง

#specspace #yayoikusama #specspacereview