Brad Pitt ไม่ได้แค่หลงใหลในงานสถาปัตยกรรม แต่ครั้งนี้เขาขอพาเราเข้าไปสัมผัสโลกของ Peter Zumthor ผ่านสารคดี 3 มิติ From Inside Out – The Architecture of Peter Zumthor ผลงานของ Wim Wenders ที่ใช้เวลาติดตามและถ่ายทำนานถึง 14 ปี

Zumthor คือสถาปนิกที่ไม่ได้มองสถาปัตยกรรมเพียงในฐานะอาคาร แต่ให้ความสำคัญกับ ประสบการณ์ของคนที่เข้าไปอยู่ใน Space มากกว่ารูปลักษณ์ภายนอก เขาออกแบบผ่านองค์ประกอบอย่าง แสง เงา เสียง วัสดุ อุณหภูมิ สัดส่วน และการเคลื่อนไหวของร่างกาย เพื่อสร้างสิ่งที่เรียกว่า Atmosphere หรือ “บรรยากาศ” ของพื้นที่

เสน่ห์ของงาน Zumthor จึงอยู่ที่การทำให้วัสดุและพื้นที่รู้สึกได้ อย่าง Therme Vals ที่หิน น้ำ แสง และเสียง ถูกออกแบบให้การเดินผ่านอาคารกลายเป็นประสบการณ์ หรือ Kolumba Museum ที่แสงและมวลอาคารสร้างบรรยากาศให้สอดคล้องกับประวัติศาสตร์ของสถานที่

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมงานของ Zumthor ถึงต้องเข้าไปสัมผัสด้วยตัวเอง เพราะภาพถ่ายอาจบอกได้ว่าอาคารหน้าตาเป็นอย่างไร แต่ไม่สามารถถ่ายทอดความเย็นของหิน เสียงสะท้อน แสงที่เปลี่ยนไป หรือความรู้สึกของร่างกายขณะอยู่ใน Space ได้ทั้งหมด

สารคดีความยาว 114 นาทีจึงไม่ได้พาเราไปดูเพียงผลงานของ Zumthor ที่ใช้เทคนิค 3 มิติ แต่ถ่ายทอดสถาปัตยกรรมผ่านมุมมองของผู้มาเยือน ผู้ใช้งาน ผู้อยู่อาศัย และช่างฝีมือ พร้อมพาไปสำรวจผลงานสำคัญอย่าง Therme Vals, Kolumba Museum, Bruder Klaus Chapel และ Steilneset Memorial ที่ Zumthor ร่วมออกแบบกับศิลปิน Louise Bourgeois รวมถึง Wyss Building ของ Fondation Beyeler และโครงการ Topography of Terror ในเบอร์ลินที่ถูกยกเลิกจากปัญหาต้นทุนก่อสร้าง

ผลงานของ Peter Zumthor พาเราตั้งคำถามว่า วิธีคิดเบื้องหลังการออกแบบ Space และตั้งคำถามสำคัญว่า เมื่อสถาปัตยกรรมไม่ได้ถูกออกแบบแค่ให้มองเห็น แต่ถูกออกแบบให้รู้สึก แล้วพื้นที่จะเปลี่ยนประสบการณ์ของเราได้มากแค่ไหน

ท้ายที่สุด ภาพยนตร์เรื่องนี้จึงไม่ได้พาเราไปรู้จักเพียง “ผลงานของ Peter Zumthor” แต่ชวนตั้งคำถามว่า อะไรทำให้อาคารหนึ่งหลังกลายเป็นประสบการณ์ และสถาปัตยกรรมจะเปลี่ยนความรู้สึกของเราได้อย่างไร เมื่อเราได้เข้าไปอยู่ในพื้นที่นั้นจริง ๆ

#specspace #bradpitt #design #PeterZumthor #architecture