SIAMZONE.COM

เรื่องราวของเด็กชาวเขาเผ่าต่างๆ ที่เดินทางมาเรียนต่อในชั้นมัธยมต้น และพักนอนอยู่รวมกันที่โรงเรียนบ้านแม่โต๋ใน อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ การที่มาจากต่างเผ่าทำให้ภาษาที่ใช้แตกต่างกันออกไป ที่นี่ทุกคนจึงได้รับการสอนภาษาไทยและใช้สื่อสารเป็นภาษากลาง

ที่นี่เปรียบเหมือนครอบครัวใหญ่ เพราะนอกเหนือจากการเรียนในห้องเรียนแล้ว เด็กๆ จะต้องเรียนรู้ ที่จะอยู่ร่วมกัน ช่วยกันทำงานทุกอย่าง อาหารก็ต้องทำกันเอง โรงเรียนจึงเปรียบเสมือนบ้านที่สองของพวกเขา มีครูคอยให้ความดูแลใส่ใจ เป็นทั้งพ่อและแม่ และมีครูใหญ่ผู้ที่สร้างโรงเรียนนี้ขึ้นมาเป็นผู้รับผิดชอบทุกชีวิตที่อยู่ร่วมกัน

เด็กชาวเขาทุกคนต่างเกิดและเติบโตอยู่บนภูเขา ที่ๆ เราเรียกว่า ต้นน้ำ พวกเขาไม่เคยมีโอกาสได้รับรู้ว่าที่สิ้นสุดของน้ำหรือปลายน้ำนั้นอยู่ที่ไหน เพราะความยากจนและความห่างไกล ทำให้พวกเขารู้สึกว่าปลายน้ำหรือทะเลนั้น มันช่างอยู่ไกลเกินกว่าจะได้มีโอกาสเห็นมัน

ครูใหญ่รับรู้และเข้าใจในวิถีชีวิตของเด็กภูเขา จึงคิดและพยายามที่จะพาพวกเขาออกเดินทางเพื่อไป สู่ปลายน้ำที่สิ้นสุด แต่ในความหมายที่แอบซ่อนอยู่ในการเดินทางนั้น คือการศึกษาที่เด็กๆ จะต้องเรียนจบ ความคิดของครูใหญ่ จึงเกิดเป็นความฝันเล็กๆ ที่มีร่วมกันระหว่างเด็กชาวเขากับครู เด็กที่นี่จึงพยายาม ตั้งใจเรียนให้จบชั้นม.3 เพื่อวันหนึ่งครูจะได้พาไปทะเล

สำหรับการดำเนินเรื่องราวนั้น เราได้ติดตามชีวิตของเด็กชาวเขา 3 คน ที่มาจากต่างเผ่า และต่างหมู่บ้าน

เรียงใจ เป็นเด็กชาวเขาเผ่าม้ง มาจากบ้านขุนสาใน อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน พ่อของเรียงใจถูกยิงตาย ในขณะที่ออกไปล่าสัตว์ในป่า ส่วนพี่สาวเรียนไม่จบเพราะโดนฉุดและจำเป็นต้องแต่งงาน ทำให้ เรียงใจ กลายเป็นลูกสาวคนโตที่มีน้องอีก 3 คน มีปูกับย่าที่แก่ และมีแม่ที่ต้องสู้ชีวิตเพียงลำพัง เรียงใจจึงเป็น ที่พึ่งและความหวังเดียวที่เหลืออยู่ของครอบครัว

อำไพ เป็นเด็กชาวเขาเผ่าม้ง มาจากบ้านห้วยเต่ารู อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ อำไพเป็นเด็กร่าเริง ที่บ้านจะอยู่ด้วยกัน 4 คน คือพ่อ แม่ พี่ชายและอำไพ พ่อกับแม่มีอาชีพทำไร่ซึ่งมีรายได้น้อยมาก ทุกคนจะอาศัยอยู่ในกระท่อมหลังเล็กๆ โดยสร้างคร่อมอยู่บนพื้นดิน แม่ของอำไพต้องการให้ลูกมีชีวิตที่ดีกว่า จึงส่งอำไพไปเข้าเรียนที่โรงเรียนบ้านแม่โต๋ โดยที่ตัวเองต้องทนคิดถึงลูกอยู่คนเดียว

วรุฒ เป็นเด็กชาวเขาเผ่ากระเหรี่ยง มาจากบ้านแม่ขอ อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ วรุฒมีพัฒนาการทางสมองค่อนข้างช้า ในช่วงแรกที่มาเรียนจึงมีปัญหามาก เพราะวรุฒไม่ยอมเข้าเรียน และชอบหนีไปเที่ยวนอกโรงเรียน ทำให้ครูใหญ่ต้องเข้าไปดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด

ในระหว่าง 1 ปีที่ถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้ เหตุการณ์ต่างๆ ที่เราไม่เคยล่วงรู้มาก่อน ได้เกิดขึ้นมากมาย ครูใหญ่ที่เป็นเสมือนเสาหลักของครอบครัว จำเป็นต้องรีบเข้ารับการผ่าตัดเพื่อรักษาโรคมะเร็งลำไส้ ที่เป็นมานานกว่า 2 ปี ทั้งครูและเด็กๆ ในโรงเรียนต่างช่วยกันสวดมนต์ภาวนา เพื่อขอให้ครูใหญ่หายป่วย และปลอดภัยจากโรคร้าย

ในช่วงปลายปี 2547 ครูแดง ที่สอนภาษาอังกฤษมา 8 ปี มีความจำเป็นต้องย้ายจากโรงเรียนบ้านแม่โต๋ ด้วยเหตุผลที่ต้องรับผิดชอบครอบครัวมากขึ้น การจากไปของครูแดง สะท้อนให้เห็นภาพความรัก ความผูกพัน ที่คณะครูต่างมีให้กัน รวมไปถึงความผูกพันที่เด็กๆ มีให้กับครูแดง บรรยากาศในวันอำลาจึงเต็มไปด้วยบทเพลงแห่งความอาลัยรัก และหยดน้ำตา

โรงเรียนบ้านแม่โต๋ ไม่ได้เป็นเพียงแค่โรงเรียนไปเช้าเย็นกลับ ไม่ได้สอนเด็กๆ เฉพาะในตำราเท่านั้น แต่ที่นี่เด็กทุกคนกำลังเรียนรู้ถึงวิถีชีวิตจริง อีกไม่นานพวกเขาจะเรียนจบ จะได้เดินทางไปทะเล ได้ออกไปเผชิญกับ โลกกว้าง ความรัก ความผูกพัน ความรู้สึกใสสะอาดที่ทั้งครูและเด็กๆ มีให้กันและกัน คือความบริสุทธิ์ที่เกิดขึ้นตลอดช่วงชีวิตที่พวกเขาอาศัยอยู่ด้วยกัน